Trong các mạch điện tử hiện đại, MOSFET là linh kiện bán dẫn được sử dụng phổ biến, đặc biệt trong nguồn xung, mạch công suất, sạc, điều khiển động cơ,… Tuy nhiên, MOSFET cũng là linh kiện dễ hư hỏng do quá nhiệt, quá áp hoặc chập tải. Do vậy, biết cách đo và kiểm tra MOSFET bằng đồng hồ vạn năng là kỹ năng quan trọng giúp bạn nhanh chóng xác định lỗi & tiết kiệm chi phí sửa chữa. Trong bài viết hôm nay, ATPro sẽ hướng dẫn cách đo, kiểm tra MOSFET bằng đồng hồ vạn năng chi tiết, đảm bảo an toàn. Theo dõi ngay!

MOSFET là gì?

MOSFET là viết tắt của Metal Oxide Semiconductor Field Effect Transistor. Đây là một loại transistor hiệu ứng trường, hoạt động dựa trên điện áp điều khiển tại cực Gate (G) để đóng/mở dòng điện giữa 2 cực Drain (D) & Source (S). MOSFET gồm có 3 chân chính là Gate (G) – chân điều khiển, Drain (D) – chân thoát & Source (S) – chân nguồn.

Hiện nay, có 2 loại MOSFET phổ biến là:

– N – Channel (kênh N): dẫn điện khi cực Gate (G) có điện áp dương so với cực Source (S)

– P – Channel (kênh P): dẫn điện khi cực Gate (G) có điện áp âm so với cực Source (S)

Trong thực tế, MOSFET kênh N được sử dụng nhiều hơn & cũng là loại thường xuyên bị hỏng. 

Xem nhanh top sản phẩm tốt được nhiều người tin dùng tại ATPro

Khi nào cần đo & kiểm tra MOSFET?

Bạn cần đo & kiểm tra MOSFET khi thiết bị/mạch điện xuất hiện các dấu hiệu bất thường liên quan đến nguồn, công suất hoặc điều khiển tải. Cụ thể:

Thiết bị không hoạt động/không lên nguồn

Cắm điện nhưng máy không chạy, nguồn xung không có điện áp ra & mạch điều khiển không kích được tải => MOSFET công suất rất dễ hỏng trong các mạch nguồn, inverter & sạc. 

Nguồn bị chập, nổ cầu chì hoặc nhảy CB

Cầu chì cháy ngay khi cấp điện, CB tổng nhảy liên tục hoặc có hiện tượng chập tải => Trường hợp này thường do MOSFET bị chập chân Drain (D) – Source (S). 

MOSFET/Khu vực mạch bị nóng bất thường 

MOSFET nóng nhanh, dù tải nhỏ, tản nhiệt nóng ngay sau khi bật nguồn & có mùi khét, đổi màu bo mạch => Dấu hiệu MOSFET bị rò, suy hao hoặc bán chập. 

Động cơ, tải công suất không hoạt động/hoạt động yếu 

Động cơ không quay, quay giật, tải bật/tắt không ổn định hoặc công suất ra yếu hơn bình thường => Có thể MOSFET không đóng/mở hoàn toàn. 

Thiết bị sạc không vào pin/sạc chập chờn

Sạc báo nguồn nhưng không vào pin, dòng sạc không ổn định & pin nóng bất thường => MOSFET thường được dùng để đóng cắt, bảo vệ dòng sạc.

Cách đo và kiểm tra MOSFET bằng đồng hồ vạn năng chi tiết, đầy đủ nhất 

Trước khi đo, bạn cần xác định đúng thứ tự chân Gate (G), Drain (D) & Source (S). Việc xác định sai chân sẽ dẫn đến kết quả đo không chính xác. Dưới đây là chi tiết các bước đo & kiểm tra MOSFET bằng đồng hồ vạn năng:

Bước 1: Chuyển đồng hồ sang chế độ đo Diode 

– Với đồng hồ kim: chọn thang Rx1 hoặc Rx10

– Với đồng hồ số: chọn biểu tượng Diode 

Bước 2: Kiểm tra chập giữa chân Drain (D) & Source (S)

Với MOSFET kênh N, đặt que dương (đỏ) vào chân Drain (D) & que âm (đen) vào chân Source (S) => Đồng hồ có thể hiện sụt áp diode (0.4 – 0.7V) do diode body bên trong MOSFET. Sau đó, đảo que đo, đặt que dương (đỏ) vào chân Source (S) & que âm (đen) vào chân Drain (D) => Đồng hồ vạn năng không lên số hoặc hiển thị OL là bình thường.

Bước 3: Kiểm tra cách điện ở chân Gate (G)

Đặt que đo giữa chân Gate (G) – Source (S) & Gate (G) – Drain (D) => Đồng hồ không lên số hoặc hiển thị OL, điện trở rất lớn (lên đến MΩ). Nếu Gate (G) thông với Source (S) hoặc Drain (D) => MOSFET hỏng. 

Bước 4: Kiểm tra khả năng đóng/mở của MOSFET

Đây là bước quan trọng để xác định MOSFET còn hoạt động hay không. Cách kiểm tra khả năng đóng/mở của MOSFET như sau:

– Đặt que dương (đỏ) vào chân Drain (D) & que âm (đen) vào chân Source (S) => Đồng hồ không lên số 

– Dùng tay hoặc que đo chạm nhanh que dương (đỏ) vào chân Gate (G) => Chân Gate (G) được nạp điện 

– Đo lại chân Drain (D) & Source (S) => Đồng hồ lên số hoặc thông mạch 

– Chập chân Gate (G) & Source (S) để xả điện, đo lại chân Drain (D) & Source (S) => Không lên số 

Nếu MOSFET đóng/mở đúng như trên => MOSFET còn tốt. Nếu MOSFET không thay đổi trạng thái => MOSFET đã hỏng & cần được sửa chữa/thay thế . 

>>> Xem thêm: Cách kiểm tra transistor bằng đồng hồ vạn năng đầy đủ và chính xác

Việc đo & kiểm tra MOSFET bằng đồng hồ vạn năng không quá phức tạp nếu bạn nắm vững nguyên lý, thực hiện đúng quy trình. Chỉ với một chiếc đồng hồ vạn năng, bạn hoàn toàn có thể xác định MOSFET còn tốt hay đã hỏng, từ đó đưa ra phương án sửa chữa/thay thế phù hợp.

Tham khảo ngay các sản phẩm đang được bán chạy nhất tại ATPro