Trong hệ thống điện công nghiệp, điện 3 pha được sử dụng rất phổ biến để cung cấp năng lượng cho động cơ, máy móc & dây chuyền sản xuất. Chính vì thế, đo & kiểm tra điện 3 pha bằng đồng hồ vạn năng là kỹ năng quan trọng, đặc biệt đối với kỹ thuật viên, thợ điện & sinh viên ngành điện. Trong nội dung bài viết hôm nay, ATPro sẽ hướng dẫn cách đo điện 3 pha bằng đồng hồ vạn năng chi tiết, đúng kỹ thuật & đảm bảo an toàn, giúp bạn dễ dàng thực hiện ngay cả khi mới bắt đầu. Theo dõi ngay!

Điện 3 pha là gì?

Điện 3 pha (Three-phase electric power, viết tắt 3ϕ) là hệ thống điện xoay chiều (AC) gồm 3 dây pha, thường ký hiệu là R – S – T hoặc L1 – L2 – L3 & có thể kèm theo dây trung tính (N). Các pha lệch nhau 120 độ điện, giúp dòng điện ổn định, công suất lớn & hiệu suất cao. 

Xem nhanh top sản phẩm tốt được nhiều người tin dùng tại ATPro

Hướng dẫn cách đo điện 3 pha bằng đồng hồ vạn năng nhanh nhất 

Chuẩn bị trước khi đo điện 3 pha bằng đồng hồ vạn năng 

Trước khi tiến hành đo điện 3 pha bằng đồng hồ vạn năng, bạn cần chuẩn bị đồng hồ vạn năng (ưu tiên đồng hồ số/điện tử), que đo còn tốt, cách điện an toàn, găng tay cách điện & giày bảo hộ. Lưu ý:

– Không đo khi tay còn ướt hoặc trong môi trường ẩm 

– Không chạm trực tiếp vào phần kim loại của que đo 

– Chọn thang đo trước khi chạm que đo vào nguồn điện 

– Đứng trên bề mặt cách điện, tránh chạm đồng thời nhiều pha 

Cách đo điện 3 pha bằng đồng hồ vạn năng đúng kỹ thuật 

Cách đo điện áp giữa các pha (pha – pha)

Đây là phép đo quan trọng nhất để kiểm tra hệ thống điện 3 pha. Để thực hiện bạn làm theo đúng hướng dẫn dưới đây:

– Chuyển núm xoay về thang điện áp xoay chiều (ACV hoặc V~)

– Chọn dải đo phù hợp (600V hoặc 750V)

– Đặt que đỏ vào pha L1 & que đen vào pha L2

– Đọc kết quả hiển thị 

– Lần lượt đo L1 – L2, L2 – L3, L3 – L1

=> Nếu 1 cặp pha có điện áp thấp hoặc bằng 0, có thể mất pha hoặc đứt dây. 

Cách đo điện áp pha – trung tính (pha – N)

Phép đo này thường áp dụng với hệ thống 3 pha 4 dây. Cách đo như sau:

– Chuyển núm xoay về thang điện áp xoay chiều ACV

– Chọn dải đo phù hợp (250V hoặc 600V)

– Đặt que đỏ vào pha L1, que đen vào dây trung tính N 

=> Nếu điện áp thấp hoặc không có => kiểm tra lại dây trung tính. 

Cách kiểm tra mất pha

Mất pha là lỗi rất nguy hiểm đối với động cơ 3 pha. Dấu hiệu nhận biết:

– 1 cặp pha đo không có điện áp 

– Động cơ chạy yếu, nóng nhanh 

– Hệ thống báo lỗi 

Cách kiểm tra là đo lần lượt cả 3 cặp pha, nếu 1 cặp = 0V => chắc chắn bị mất pha. 

Cách kiểm tra cân bằng điện áp 3 pha 

Hệ thống điện 3 pha cần điện áp cân bằng để hoạt động ổn định. Để kiểm tra bạn cần so sánh 3 giá trị đo được L1 – L2, L2 – L3, L3 – L1. 

– Nếu chênh lệch không quá 5% => hệ thống hoạt động bình thường 

– Nếu chênh lệch lớn => nguy cơ cháy động cơ, giảm tuổi thọ thiết bị 

Lỗi thường gặp khi đo điện 3 pha bằng đồng hồ vạn năng

Dưới đây là các lỗi thường gặp khi đo điện 3 pha bằng đồng hồ vạn năng không phải ai cũng biết:

– Chọn sai thang đo (AC/DC): kết quả đo sai hoàn toàn, dễ nhầm tưởng mất pha hoặc điện áp bất thường 

– Chọn dải đo quá thấp: có thể làm cháy cầu chì, hỏng đồng hồ hoặc gây nguy hiểm cho người đo

– Cắm nhầm que đo vào cổng đo dòng điện: gây chập mạch, nổ cầu chì, thậm chí có thể tạo tia lửa điện, rất nguy hiểm 

– Chạm trực tiếp tay vào phần kim loại que đo: nguy cơ giật điện cao, đặc biệt nguy hiểm với điện 3 pha 

– Đo thiếu các cặp pha: không phát hiện mất pha hoặc lệch pha, dễ gây hư hỏng động cơ

– Nhầm lẫn giữa pha – pha & pha – trung tính: chẩn đoán nhầm lỗi hệ thống

– Không kiểm tra đồng hồ trước khi tiến hành đo: hậu quả hiển thị sai, kết luận sai 

– Đo trong môi trường ẩm ướt: tăng nguy cơ giật điện

– Sử dụng đồng hồ kém chất lượng, không đạt chuẩn an toàn: không chịu được điện áp cao, dễ nổ & gây hư hỏng thiết bị 

>>> Xem thêm: Cách kiểm tra Thyristor SCR công suất sống hay chết bằng đồng hồ vạn năng

Có thể thấy, đo điện 3 pha bằng đồng hồ vạn năng không quá phức tạp, tuy nhiên chỉ cần một sai sót nhỏ trong thao tác hoặc lựa chọn thang đo cũng có thể dẫn đến kết quả sai lệch, thậm chí gây mất an toàn. Do vậy, để đo điện 3 pha chính xác, an toàn, người thực hiện cần thao tác đúng kỹ thuật & luôn ưu tiên yếu tố an toàn. Điều này không chỉ giúp phát hiện sớm các sự cố như mất pha, lệch pha, mà còn góp phần bảo vệ hệ thống & thiết bị điện trong quá trình vận hành.

Tham khảo ngay các sản phẩm đang được bán chạy nhất tại ATPro