Hệ thống điện công nghiệp, biến tần và bộ nguồn công suất, IGBT đóng vai trò quan trọng trong việc điều khiển và chuyển mạch dòng điện. Trong bài viết này, ATPro Corp sẽ hướng dẫn cách đo và kiểm tra IGBT sống hay chết bằng đồng hồ đo điện. Hỗ trợ người dùng nhanh chóng xác định tình trạng linh kiện và xử lý sự cố kịp thời, chính xác.

Tìm hiểu khái niệm IGBT là gì?

IGBT (Insulated Gate Bipolar Transistor) là một loại transistor lưỡng cực có cổng cách ly, thuộc nhóm linh kiện bán dẫn công suất với cấu tạo gồm ba cực cơ bản. Linh kiện này được đánh giá cao nhờ khả năng chuyển mạch tốc độ cao tương tự MOSFET. Đồng thời vẫn đảm bảo khả năng chịu dòng và tải lớn như transistor truyền thống. Nhờ những ưu điểm vượt trội đó, IGBT dần thay thế các thiết bị chuyển mạch như BJT và MOSFET, vốn gặp nhiều hạn chế khi làm việc ở môi trường dòng điện cao.

Bên cạnh đó, IGBT hoạt động theo nguyên lý điều khiển bằng điện áp nên tiêu thụ rất ít công suất điều khiển, nâng cao hiệu quả vận hành của hệ thống. Hiện nay, công nghệ IGBT được ứng dụng rộng rãi trong nhiều thiết bị công nghiệp và dân dụng như máy hàn điện tử, biến tần, bộ điều khiển Servo Drive và đặc biệt là các thiết bị bếp từ. Nhờ tính ổn định và độ bền cao, IGBT ngày càng trở thành linh kiện không thể thiếu trong lĩnh vực điện – điện tử công suất.

Những lưu ý trước khi đo và kiểm tra IGBT 

Trước khi tiến hành xác định IGBT còn hoạt động hay đã hư hỏng, người thực hiện cần kiểm tra và đánh giá kỹ các thông số liên quan. Nhằm hạn chế tối đa nguy cơ làm hỏng linh kiện trong quá trình thao tác và lắp đặt vào mạch điện. 

• Kiểm tra kỹ các thông số kỹ thuật của IGBT trước khi tiến hành đo để tránh gây hư hỏng linh kiện khi lắp vào mạch.
• Đảm bảo thiết bị đã được ngắt hoàn toàn nguồn điện nhằm phòng tránh rủi ro về an toàn.
• Hạn chế phát sinh tĩnh điện trong quá trình thao tác vì có thể làm hỏng linh kiện bán dẫn.
• Không để điện áp tại cổng Gate và chân Emitter vượt quá mức cho phép theo quy định của nhà sản xuất.
• Khi chân Gate ở trạng thái hở, cần duy trì điện áp giữa Collector và Emitter ở mức an toàn, không vượt quá 20V.
• Sử dụng đồng hồ vạn năng có chức năng kiểm tra diode để đảm bảo kết quả đo chính xác.
• Kiểm tra tình trạng pin và độ chính xác của đồng hồ trước khi thực hiện đo.
• Nắm rõ vị trí các chân Gate – Collector – Emitter để tránh đo sai và gây nhầm lẫn kết quả.

Hướng dẫn cách đo và kiểm tra IGBT sống hay chết bằng đồng hồ đo điện chuẩn xác 

Để kiểm tra chính xác tình trạng của IGBT, bạn nên sử dụng đồng hồ vạn năng kim ở thang đo 10K, với điện áp kích xấp xỉ 9VDC. Trong quá trình đo, que màu đen đóng vai trò cực dương, còn que màu đỏ là cực âm. 

Bước 1: Xả điện tích trên các chân G – C – E

Trước tiên, cần loại bỏ hoàn toàn điện áp còn tồn dư trên linh kiện để tránh ảnh hưởng đến kết quả đo.

• Đặt que đen vào chân C hoặc E.
• Đặt que đỏ vào chân G.
• Giữ trong vài giây để xả điện cổng Gate.

Bước 2: Kiểm tra cặp chân C – E khi chưa kích Gate

Tiến hành đo để đánh giá trạng thái ban đầu của IGBT:

• Que đen vào C, que đỏ vào E → Kim không lên.
• Đổi chiều que đo → Kim lên gần vạch tối đa (khoảng giữa 0 và 1) → IGBT còn tốt.
• Nếu kim lên cả hai chiều → Linh kiện có dấu hiệu chập.

Bước 3: Kích hoạt chân Gate

Tạo điện áp kích để kiểm tra khả năng dẫn của IGBT:

• Đặt que đen vào chân G.
• Đặt que đỏ vào chân C hoặc E.
• Thao tác này giúp mở kênh dẫn bên trong linh kiện.

Bước 4: Kiểm tra C – E sau khi đã kích Gate

Sau khi kích Gate, tiếp tục đo lại hai chân C – E:

• Que đen vào C, que đỏ vào E → Kim lên mạnh → IGBT dẫn tốt.
• Que đen vào E, que đỏ vào C → Kim tiếp tục lên → Diode nội còn hoạt động bình thường.
• Nếu kim không lên → IGBT có khả năng bị hỏng.

Bước 5: Kiểm tra cặp chân G – C

Mục đích là phát hiện hiện tượng rò điện hoặc thủng cổng:

• Que đen vào G, que đỏ vào C → Kim không lên.
• Đổi chiều que đo → Kim vẫn không lên → Bình thường.
• Nếu kim lên → Gate bị lỗi.

Bước 6: Kiểm tra lớp tiếp giáp bán dẫn bên trong

IGBT có cấu trúc gần giống MOSFET nhưng được bổ sung lớp bán dẫn tạo thành mạch p-n-p giữa Emitter và Collector. Vì vậy, cần kiểm tra thêm lớp tiếp dẫn:

• Que đỏ vào E, que đen vào C → Đồng hồ hiển thị giá trị điện áp → Lớp bán dẫn còn tốt.
• Đổi chiều que đo → Đồng hồ hiển thị 0V → Trạng thái bình thường.
• Nếu kết quả sai lệch → IGBT có thể đã hỏng bên trong.
  

Xem thêm: Chuẩn hóa dữ liệu là gì? Phương pháp, quy trình chuẩn cho doanh nghiệp

Qua những hướng dẫn chi tiết trên, có thể thấy việc đo và kiểm tra IGBT bằng đồng hồ đo điện không quá phức tạp nếu thực hiện đúng quy trình và tuân thủ các nguyên tắc an toàn. Việc xác định chính xác IGBT còn sống hay đã hỏng sẽ giúp kỹ thuật viên nhanh chóng khoanh vùng sự cố, giảm thiểu thời gian sửa chữa và hạn chế chi phí thay thế linh kiện không cần thiết. Đồng thời, kỹ năng này cũng góp phần nâng cao hiệu quả bảo trì, đảm bảo thiết bị vận hành ổn định và bền bỉ theo thời gian. Hy vọng bài viết của ATPro Corp đã mang đến cho bạn những thông tin hữu ích, giúp bạn tự tin hơn trong quá trình kiểm tra và xử lý các sự cố liên quan đến IGBT trong thực tế.

Tham khảo ngay các sản phẩm đang được bán chạy nhất tại ATPro